Vluchten en Discriminatie: relevant voor het basisonderwijs

Vluchten en Discriminatie: relevant voor het basisonderwijs

Het thema waar Shauni en ik onze lesideeën uiteindelijk over samenstellen is ‘Vluchtende Joden’ geworden. We waren het er al snel over eens dat we rond vluchten wilden werken en toen we samenkwamen om er dieper op in te gaan kwamen we telkens bij Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog uit. We werken ook enkele ideeën uit rond het subthema ‘discriminatie’. Ik ben van mening dat dit thema en subthema erg relevant is om aan te bieden in het basisonderwijs.

Vluchten

Een deel van onze lessen zal gaan over ‘vluchten’. Kinderen worden de laatste tijd geconfronteerd met dit thema. Op het nieuws worden beelden getoond van vluchtelingen die in Europese landen aankomen. We hebben ervoor gekozen om onze lessen enorm ervaringsgericht te maken. We willen leerlingen laten voelen hoe het is om in een groep terecht te komen waar je niemand verstaat en waar je je plan moet trekken. Zo kunnen ze zich beter inleven in de beelden die ze te zien krijgen en het nieuws dat ze hierover lezen/horen. Dit is nodig om de situatie van de vluchtelingen beter te begrijpen. We werken dus rond vluchten tijdens de Tweede Wereldoorlog en we leggen hierbij de link naar het heden. Zo krijgen de kinderen het inzicht dat vluchten niet enkel een gegeven is van vandaag de dag maar dat het zich al vaker in de geschiedenis heeft voorgedaan.

Discriminatie

We hebben gekozen om het aspect ‘discriminatie’ bij dit thema te belichten. Kinderen krijgen vroeg of laat te maken met discriminatie. Ze worden uitgesloten, ze sluiten uit, ze zien uitsluiting gebeuren. Pesten en uitsluiten is en blijft jammer genoeg een, in mijn ogen, onvermijdelijk gegeven op school. We richten ons op de discriminatie van Joden met opnieuw de nadruk op het zelf ervaren van de leerlingen. We spreken hierbij bewust niet over pesten omdat we de leerlingen willen laten aanvoelen dat uitsluiten en discrimineren zich op andere niveaus en in een andere context kan voordoen. We leggen hierbij opnieuw de nadruk op het ervaren zodat ze aanvoelen dat uitsluiten en discrimineren een negatieve invloed heeft op de uitgesloten mensen. Een pester zeggen dat hij niet mag pesten omdat het slachtoffer zich er niet goed bij voelt, heeft volgens mij weinig effect. De pester laten ervaren daarentegen hoe het voelt om uitgesloten te worden, heeft meer effect. Zoals als gezegd leggen we zelf niet de link met pesten en wordt het nergens in onze lessen vermeld. We willen bij de leerlingen zelf een soort van moreel inzicht uit zichzelf bekomen dat ze aanvoelen dat pesten, discrimineren, uitsluiten niet kan. Dit doen we door ons te richten op de massale discriminatie van de Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Vluchtelingenstroom Eerste Wereldoorlog + De bril van Martin

De vluchtelingenstroom van de Belgen tijdens de Eerste Wereldoorlog naar Nederland en de vluchtelingenstroom van nu in België is erg vergelijkbaar en toch heel verschillend.
We zien bij de vluchtelingen nu die naar België komen dat ze familie moeten achterlaten doordat ze niet meer veilig zijn in hun land door oorlog net zoals de Belgen in 1914. In het filmpje zijn beelden te zien van ouders met kinderen die lang onderweg zijn en met niet veel bezittingen aankomen in Nederland. Deze beelden zijn enorm gelijkend aan de beelden die we nu te zien krijgen van vluchtelingen.
Ook de reactie van de Nederlanders in eerst instantie is erg vergelijkbaar met die van velen van ons. 'Is dat wel veilig zo'n grote groep die naar hier komt? Kan dat zomaar?...' Maar Nederland bedacht als oplossing om vluchtoorden te bouwen en de Belgen te helpen. De tentenkampen en barakken die gebouwd werden toen doen me sterk denken aan de vluchtelingenkampen en tijdelijke noodkampen van nu.
Een verschil is wel dat de meeste vluchtelingen in de Eerste Wereldoorlog tijdelijk in een ander land woonden en de intentie hadden om na de oorlog terug naar huis te keren. Dit is in deze tijd anders. De vluchtelingen gaan naar een ander land en zijn van plan daar te blijven en een nieuw leven op te bouwen.

Ik wil nog vermelden dat er momenteel een goed programma op tv is met Martin Heylen, De Bril van Martin, genaamd. Je kan de afleveringen bekijken op vier.be. Ik vind dit programma een aanrader omdat er twee kanten van het verhaal verteld worden. De bewoners van Sijsele (de plaats waar veel vluchtelingen terecht zijn gekomen en waar noodkampen gemaakt zijn) vertellen hoe zij tegenover de vluchtelingen staan maar ook de vluchtelingen zelf komen aan het woord. Het programma toont hoe menselijk de vluchtelingen ook maar zijn en hoe makkelijk we dat vergeten. Het is leuk om te zien niet enkel hoe de vluchtelingen zich aanpassen aan België maar ook hoe de mensen van Sijsele zich aanpassen aan de vluchtelingen.


http://www.vier.be/debrilvanmartin